Basın Özgürlüğünün En Fazla Olduğu Ülkeler

Basın Özgürlüğünde Lider 10 Ülke

Gündem “twitter yasağı” bugünlerde. Şu ana kadar youtube olsun, richarddawkins.net olsun hep kapatılmıştı zaman zaman fakat hiç birisinde tüm alternatif yollar dahil topyekûn bir yasaklama yoluna gidilmemişti. DNS değiştirmek şu sıralar çözüm olmuyor, ya gezinme deneyiminin yavaşlamasını göze alıp “tunnel” formatlı siteleri kullanacaksınız, ya da anonimliğinizi riske atıp VPN kullanma yoluna gideceksiniz. Tabii paraya kıyıp (çok fazla da değil, aylık 5-10 Dolar civarında) güvenilir ve anonim bir VPN hizmeti kullanırsanız durum değişiyor.

Richard Dawkins’in sitesinin kapatılmasına ise hiç girmek istemiyorum fakat bir bilim adamının fikirlerini yine bilimsel yöntemlerle desteklemek/çürütmek yerine fikirlere yasak koymak zannediyorum ki büyük bir özgüvenin göstergesi değil.

Yeni bir şey değil aslında, 35 yıla yakın süredir zaten yazdığı kitap, makale yüzünden, yaptığı basın açıklaması yüzünden şu veya bu kanuna dayandırılarak yargılanan, hapse giren gazeteci-yazar-düşünür sayısı hepimizin malumu. Üniversite öğrencilerinin de yine aynı süre zarfında yaşadığı sıkıntıları saymaya kalksak “buradan köye yol olur”. Peki, nedir ifade özgürlüğü? Sınırı var mıdır? Varsa neresidir? Ortada bir “eleştiri” varsa, bu eleştirinin yarattığı bir “rahatsızlık” ortamı da her zaman olacaktır, önüne geçilmesi gereken rahatsızlık ve devamındaki yaptırımlar mıdır yoksa eleştirinin kendisi mi? İşte bu noktada uzun yıllardır anlaşmaya varılabilmiş değil.

Press Freedom

Kuşa bakmak yasak…

Tabii eleştiri, rahatsızlık, ifade özgürlüğü gibi kavramlar basın-yayın marifetiyle haberdar olduğumuz şeyler. Fakat haberdar olabilmemiz için “basın özgürlüğü” kavramının, ki buna mikro düzeydeki internet yayıncılığı da dahil, tesisi gerekiyor. Kafamızda bir çok ülke için “basın özgürlüğü” seviyesine dair fikirler mevcut, fakat Fransa merkezli Reporters Sans Frontières (Sınırsız Gazeteciler Örgütü) bu kavramı bilimsel yöntemle ele alıp bir liste oluşturmuş. Birkaç yılda bir de güncelleniyor liste.

Puanlama sisteminde kullandıkları yöntem de şöyle: Tüm dünyaya yayılmış 18 sivil toplum örgütüne anketler gönderiliyor, bunun yanında yine dünyaya yayılmış 150 farklı kişiden de görüş alınıyor. Anket genel olarak çoğulculuk, medyanın bağımsızlığı, çevresel kaynaklı ya da oto-sansür uygulamaları, yasal mevzuat, şeffaflık ve altyapı üzerine sorulardan oluşuyor. Verilen cevaplar alınan görüşlerle birleştirilerek istatistik analize maruz bırakılıyor ve ülkelerin aldıkları toplam puanlar listeleniyor.

Bu listeye göre basın özgürlüğünde dünya lideri 10 ülke, sondan başa doğru olmak üzere şöyle sıralanıyor:

10. İsveç

Küresel Barış Endeksi’nde de kendine ilk 10 içinde yer bulan İskandinav ülkesi İsveç, basın özgürlüğünde de dünya liderlerinden biri. Bununla da bitmiyor, kişi başına düşen milli gelir sıralamasında da İsveç yine ilk 10’da.

Press Freedom

İsveç: Sıkıntıdan curling diye bir şey bulduk biz…

9. İzlanda

Toplumsal olayların zaten yaşanmadığı, kuzeyin buzlu adası İzlanda iç huzur anlamında gösterdiği başarıyı yakalayamasa da basın özgürlüğünde de ilk 10’u elden bırakmıyor.

Press Freedom

İzlanda: Ses çıkarmıyoruz kimse anlamasın diye ama Reykjavik süper bir yer…

8. Yeni Zelanda

Her 24 Nisan ANZAC gününde ayrı parkurlardan, asla bir araya gelmeyecek şekilde tören alanına yürüdüğümüz Yeni Zelandalı dostlarımız da yayıncılık anlamında oldukça özgür.

Press Freedom

Yeni Zelanda: Bir koyun bunlar var bizde…

7. Liechtenstein

“Milli takımında marangoz oynuyor yahu” diye dalga geçip içimizi rahatlattığımız minik ülke Liechtenstein da basın özgürlüğü kulvarında birkaç gömlek üzerimizde.

Press Freedom

Liechtenstein – Vaduz Şatosu: Prensi de salladık dağa tepeye, kafamız rahat…

6. Danimarka

Garip bir şekilde tüm “enlerin” içinde Danimarka var. En huzurlu ülkeler, en zengin ülkeler, en özgür ülkeler… Adamların tek derdi listelere oynamakmış gibi bir intiba uyandırsa da, Danimarka’nın yaşanılabilir bir ülke olduğunu gösteriyor bu detaylar.

Press Freedom

Danimarka: Her listede varız, aslan gibi ülkeyiz…

5. Andorra

Çoğunlukla orada olduğu fark edilmeyen, Fransa ile İspanya arasına saklanmış bu küçük ülkede de “Ne cüret bre deyyus! Tiz vurun kellesini” diyen insan yok denecek kadar az. Siz istediğinizi yazıyorsunuz, beğenen beğeniyor, beğenmeyen başka bir şey okuyor.

Press Freedom

Andorra: Doğamız güzel, basın-yayın serbest, değmeyin keyfimize…

4. Lüksemburg

Paraysa para, mimariyse mimari, özgürlükse özgürlük… Danimarka gibi her türlü listeye bir şekilde kapağı atmayı başaran Lüksemburg, basın özgürlüğü konusunda oldukça iddialı.

Press Freedom

Lüksemburg: Biraz da şöyle yaslanayım, özgür bir ülkeyiz sonuçta…

3. Norveç

Son zamanlarda “Otobüs durağında üşüyen çocuk” videosuyla gündeme gelen, “AB üyesi olmaya gerek duymuyorlar” geyiğinin bir numaralı müsebbibi Norveç, basın özgürlüğü başarısıyla da şaşırtmıyor bizleri.

Press Freedom

Norveç: Madem derdimiz yok, neden binaları ip gibi dizmiyoruz?

2. Hollanda

Bir ülke düşünün, resmi kanallarında pornografi görülebiliyor, itiraz eden Hristiyan Demokratlara “Zorla izlemiyorlar, kapatabilirler” diye cevap geliyor meclis kanadından. Hafif uyuşturucular belirli şartlarda serbest, seks işçileri sendikalar kurmuş, eşcinsel evlilikler resmen tanınmış. Bu ülkenin basın özgürlüğünde lider ya da lidere yakın bir konumda olması sizi şaşırtır mı?

Press Freedom

Hollanda: Sene olmuş 2014, hala özgürlük mü konuşuyorsunuz siz?

1. Finlandiya

Daha önce de belirttiğimiz eğitim üstadı Finlandiya için söylenecek çok fazla bir şey yok. Bu ülkenin sarışın ve sakin insanlar en ağır eleştirileri bile kaldırabiliyor olacaklar ki basın özgürlüğünde ilk sıraya yerleşmişler. Gıptayla bakıyoruz.

Press Freedom

Finlandiya: Bu dağın tepesinden “Hükümet istifa” diye bağırsam kimsenin umrunda olmaz mesela…

Türkiye’nin sırasını özellikle yazının sonuna bıraktım. Kendi tahminlerinizi şekillendirebilin diye. Tahmin ettiğiniz sayı kaçtı bilmiyorum ama Türkiye Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 179 ülke arasından 154. Sırada. Mesela haftada bir kafa koparıldığını sandığımız Birleşik Arap Emirlikleri 114. sırada. 10 kişiden 9 buçuğunun haritada yerini gösteremeyeceği Malawi 75. sırada. Yine kendi derdi kendine yeten Botswana 40. sırada. Yorum sizin…

Dünyanın en huzurlu ülkeleri hangileridir, nerede kafamız rahat eder, merak ediyorsanız “Dünyanın En Huzurlu 10 Ülkesi” incelememizi de bir okumanızda fayda var.

Leave a reply

Your email address will not be published.

two × 1 =

  • 0
 
 

Ücretsiz Konaklama Mı? Ne Diyorsunuz?

Seyahat etmek istiyoruz fakat otellerin yüksek oda fiyatları bizi ürkütüyor. Tabi ki böyle bir durumda seyahat planlarımızı hızla iptal ediyoruz, değil mi? Eğer bu soruya “Evet” ce[...]

  • 1
 
 

Nüfus Bakımından Dünyanın En Büyük Ülkeleri

Milyonlarca insanın yaşamını yitirdiği Büyük Kıtlık ve Kara Veba dönemleri istisna olsa da [1], dünya nüfusu tarihin başlangıcından beri artıyor ve görnen o ki kötü, çok kötü bir ş[...]

  • 1
 
 

Avrupa'ya Öğrenci Gözüyle Bakmak: AEGEE

Uluslararası öğrenci örgütlerini hep sevmişimdir. Çünkü bu tür örgütler kişiliğinize yeni bir çok değerin eklendiği, size bilmediğiniz yönlerinizi gösteren ve bildiklerinizi değişt[...]