Turist Kazıklama

Sık Karşılaşılan Turist Kazıklama Yöntemleri

Gezmek güzel şey… Yeni yerler, yeni insanlar, yeni hayatlar hatta yeni aşklar kazandırıyor insana. Her gittiğimiz yerde yeni şeyler öğreniyor, belki de bildiklerimizin aslında yanlış olduğunu keşfediyoruz. Peki hiç zor bir tarafı yok mu gezmenin? Tabii ki var, hele ki tatil köyü insanı değilseniz… Bir kere yoruluyorsunuz, hem de çok, yalnız kalabiliyorsunuz ayrıca zaman zaman, hem de istemeyeceğiniz tarzda yerlerde. Bu kadar mı? Tabii ki değil, turizm sektörü sağ olsun olası bireysel problemlerin üzerine bir de ‘turist gagalama’ branşının ileri gelenleriyle muhatap olmak var işin içinde. Hanutçusundan çakal taksicisine, sınır polisinden sevimli satıcıya kadar birçok insan turistik bölgelerde (kollarını) açmış sizi bekliyor.

Bu turist kazıklama faaliyetlerinin sadece Alanya’da ve İstanbul Kapalı Çarşı dolaylarında gerçekleştiğini zannediyor olabilirsiniz. Açıkça ifade edeyim: Yanılıyorsunuz. Dünyanın her yerinde böyle olaylar olabiliyor, o gıptayla baktığınız ‘en çok görmek istediğiniz ülke’ dahil. National Geographic’in Scam Cities belgesel serisine bakıp kendiniz görebilirsiniz. Belgeselin ilk bölümü de İstanbul’du zaten ya, neyse.

Tabii bunlara pabuç bırakmamak sizin elinizde. Yapmanız gereken ise basit: Uyanık olmak. Fakat ‘turist kazıklama’ sporuna gönül veren profesyonellerin en sık kullandıkları yöntemler neler? Popüler alt branşlara hep birlikte bir göz atalım.

Tourist Scams

1. Hanutçuluk

Hanut aslında Ermenice’de dükkan anlamına geliyor. Turist kazıklama bağlamında ise başlı başına bir senaryo, içinde aşk, ihtiras, entrika her şey var. Senaryo şöyle:

Siz şehrin en turistik noktasında turist olduğunuz her halinizden belli bir şekilde geziyorsunuz (tecrübeli bir hanutçu sizi ilk bakışta tanır zaten). Sonra yanınıza biri yaklaşıyor, sizinle konuşuyor, pek de tatlı dilli… Şehrin en turistik yerine giden biriyseniz zaten belli ki orayı hiç bilmiyorsunuz, hanutçu da başlıyor size saymaya, halısı meşhur buranın, şusu meşhur, bunu meşhur. Meraklanıp soruyorsunuz ‘Nereden alınır?’ diye. İşte bu nokta hanutçumuzun hanesine skor kaydettiği ana denk geliyor sevgili okuyucu. Hemen sizi anlaşmalı dükkanlarından birine götürüyor ve ederinin 3 katına bir şeyler aldırıyor. Zaten sonrasında da bir bahane bulup kaçıyor.

Sonuç? Siz kazığı yediğinizle kalıyorsunuz. Hanutçu kardeşimiz de bu fahiş satıştan yüzdesini alıyor.

2. Bul karayı al parayı: Taksiciye ödeme yapmak

Bu konuya aslında Türkiye’de de dikkat etmek icap ediyor. Sistem şöyle işliyor:

Diyelim ki 15 Lira tuttu gideceğiniz yer. Bozuğunuz da yok, 50 Lira verdiniz. O esnada gözünüzü paradan kesinlikle ayırmayın! Çünkü ufak bir dikkat dağıtmayla taksici verdiğiniz 50 Lirayı 5 Lira ile değiştiriyor. Sonra da diyor ki: “Abi yanlış oldu galiba, 5 Lira verdin.” Taksici değil illüzyonist mübarek. 50 Lira’dan tavşan çıkarıyor adam! Netice itibariyle siz 45 Lira + 15 Lira ödemiş oluyorsunuz toplamda.  İtiraz etmek sonuç verebilir de, vermeyebilir de.

Tourist Scams

3. İstediğiniz otele götürmeyengiller

Bu modeller de çoğunlukla taksici olup, hanutçu mantığıyla sokakta yanaşanlarına da rastlamışlığım vardır. Siz X oteline gideceğim diye söylemiş/ağzınızdan kaçırmış bulunursunuz. Onlar ise ısrarla size otelin yandığını, kapandığını, beyaz kadın (ne ki bu?) ticareti yüzünden incelemeye alındığını söyler. Söylerler de söylemekle kalırlar mı? Hemen Y otelini önerirler size. Hatta taksideyseniz zaten en baştan o yoldasınızdır. Sonuç? İstediğiniz otelde değil, yalanına inandığınız kişinin istediği otelde kalıyorsunuz. Hem de o kişiye güzel bir komisyon kazandırdınız.

4. Kredi kartı araklamanın incelikleri

Aslında bunu yapmanın bir sürü yöntemi var, kredi kartını ikinci bir makinaya sokup tüm veriyi kopyalamaya kadar gidebiliyor ihtimaller. Fakat turistler açısından en tehlikeli olan yöntem şüphesiz ki oldukça hızlı çalışan fotoğraflama yöntemi. Ödemenizi yapmak için kredi kartınızı veriyorsunuz, o esnada el çabukluğuyla kartınızın fotoğrafı çekiliyor, arkalı önlü de çekilebilir, yalnızca ön tarafı çekilse de yeterli olur, çünkü arkadaki güvenlik numarasının zaten 3 hanesi kullanılıyor. Mümkün mertebe nakit ödeme yapmakta fayda var.

5. “En büyük zaafım kadınlar dostum…” Anonim

Gerçekten de bir çok erkeğin önemli bir zaafıdır genç, alımlı bir kadın. Bunun farkında olan turist gagalayıcılar da siz saf saf dolanırken yanınıza güzel bir kadın yollarlar. Sonrasında olabilecekleri tahmin edersiniz herhalde. Belki bir bara götürülür, inanılmaz bir hesap ödersiniz, belki bir ara sokağa çekilirsiniz ve pasaportunuz dahil tüm malvarlığınıza el konulur. Konuştuğunuz kişilere dikkat edin, zaten deplasmandasınız, sokakta tanıştığınız birinin ‘kendi sahası’ olabilecek yerlere gitmeyin mümkünse.

Tourist Scams

6. Birden beliren yeni arkadaşlar

Aslında bunlar da sizden etkilenmiş numarası yapan kadınlarla aynı mantıkta çalışıyor. Yanınıza yanaşıyorlar, havadan sudan konuşuyorsunuz. Konu hiç önemli değil, dil öğrenmek için turistlerle takıldığını bile söyleyebilir bu arkadaş size. Önce size birkaç yer gezdirir, hatta yemek – içki ısmarlar. Cebinden para çıktı ya adamın bir kere, güvenirsiniz siz de. Daha sonra akşam bir şeyler içmeye gidelim der, gidersiniz. Birden işi çıkar, kopar gider. Size ise tabir-i caizse “kolum gibi” bir hesap gelir. Pirinç ve taşın seviyeli ilişkisine son vermek için tek şansınız genelde hesabı ödemek olur.

7. Sınır geçişlerinde gereksiz sorular

Maalesef böyle bir şey de var kimi ülkelerde.  Bazı ülkelerin sınır polisleri 2 km kadar uzakta bekleyen ‘haydut’ grubuyla ortaklaşa çalışır. Ülke giriş yaparken sorulan standart sorular, birden yerlerini “Üzerinizde altın, gümüş var mı?”, “Varsa değeri ne kadar?” gibi garip sorulara bırakabilir. Burada asıl amaç sizin ‘ederinizi’ belirleyip o 2 km uzaktaki gruba ‘önlerini kesin’ talimatı verecek kadar değerli olup olmadığınıza karar vermektir. Bir hata yapıp bu tür sorulara cevap verirseniz, tabii üzerinizde değerli eşyalar da varsa, ilerde yolunuz kesilir, hızlı bir soyguna maruz kalırsınız. Çünkü hırsızlar zaten neyi nerede bulacaklarını çoktan öğrenmiştir. Şimdi ülke adı verip kimseyi rencide etmeyelim ama, maalesef bu anlattığım hikaye komşu ülkelerimizin birinde yaşanmıştır.

Tourist Scams

8. “Abi kusura bakma, dur üstünü sileyim…”

Aslında bu çok eski bir gelenek, öz değerlerine sahip çıkan hırsızlar da bu geleneğin savunucuları. Temelde iki şekilde karşınıza çıkıyorlar. Ya kavga ederler, ayırmaya kalkar ve paranızdan olursunuz, ya da üzerinize bir şey dökülmesini sağlarlar. İkinci grup genelde yalnız çalışır, üzerinize atlayıp “abi bırak sileyim” havalarında ceplerinizi tek tek kurcalarlar. Artık cüzdan, saat, nakit, ne bulurlarsa… Ve meslekleri bu olduğundan tecrübelidirler, onlar cebinizi kurcalarken farkına varmanız çok güçtür. Siz siz olun, üzerinize bir şey dökülürse kendiniz temizleyin.

9. Kız kardeşi/çocuğu ameliyat olan adam/kadın

Şimdi ameliyat, hastalık vs, bunlar hassas konular. Zaten kötüye kullanılmasının sebebi de hassas konular olması. Konu sabit aslında, biri yanınıza yanaşır ve yakınının ameliyatı için paraya ihtiyacı olduğunu söyler. Hâlbuki söylediği baştan aşağı yalandır.

Bunun bir üst modeli de “kız kardeşim ameliyat olacak” kartlarıdır. Otobüs, kafe gibi kalabalık yerlerde üzgün görünmeye çalışan genç yavaşça yaklaşır ve masanıza, elinize bir kart bırakır. Kartta yazan şey tahmin ettiğiniz gibi ameliyat masrafları konusudur. Daha sonra kartları (ve tabii ki paraları) toplamak için bir tur daha yapar ilgili kişi.

Türkiye’de çok sık karşılaştığımız bu manzaranın aynısı Balkan ülkelerinde de yaşanır. Hatta tahminim Asya ülkelerinde de aynısı olmasa da benzer uygulamalara rastlanabilir.

10. Fazla iyi satıcı / Fazla indirim yapan satıcı

Bir dükkana girdiniz, hediyelik bir şeyler almak istiyorsunuz, o da nesi? Küçücük hediyeye araba parası istiyor adam! Sonra dediniz ki “Yuh artık, tamam turistiz ama bu kadar da yapmayın!” satıcı da konuyu değiştirdi, allem etti kallem etti, fakat fiyatı da üçte birine kadar indirdi. Hala bu adama güvenip de bir şey alıyorsanız diyecek sözümüz yok. Egonuza hakim olun, “Nasıl da yola getirdim adamı” diye gaza gelmeye kalkmayın, o sizden daha tecrübeli ve inanın bir çıkarı olmasa öyle bir indirim sunmaz size. Paranızın üstünü sahte parayla ödese haberiniz olacak mı sanıyorsunuz? Vanuatu Vatu’sunun sahtesiyle gerçeğini birbirinden ayırabilir misiniz?

Tourist Scams

En sık kullanılan temel turist kazıklama yöntemleri bunlar, tabii fazlası da var. Gördüğünüz gibi hepsi basit yöntemler fakat dikkatli olmayan herhangi bir Ademoğlu’nun başına gelebiliyor böyle şeyler. O yüzden başınıza gelen ya da yalnızca bildiğiniz, bizim atladığımız yöntemleri bize yazın. Belki birkaç kişiyi sıkıntıdan kurtarırsınız.

Bir de gittiğiniz yerlerde nasıl ucuza gezersiniz, öğrenmek için Ucuz Tatil: Varış Sonrası makalemize bir göz atın.

Leave a reply

Your email address will not be published.

nineteen + 10 =

  • 0
 
 

Business Traveller Asia-Pacific Seyahat Ödülleri

Business Traveller havayolları, şehir rehberleri, turizm haberleri ve daha bir çok konuda makaleler, raporlar ve haberler yayınlayan üst düzey bir seyahat dergisi. 1976 yılında İng[...]

  • 0
 
 

Ucuz Tatil İpuçları: Varış Sonrası

Şimdiye kadar EcoTripSos’ta sizlere hep A noktasından B noktasına nasıl ucuza gideceğinizi ve başınızı A yastığından B yastığına koyarken paranızı nasıl cebinizde tutacağınızı anla[...]

  • 0
 
 

Turizme Dair 16 İlginçlik

Turizm, dünyanın tamamını ilgilendiren, gıda gibi, sağlık gibi sonu asla gelmeyecek olan sektörlerden, çünkü tarih boyunca insanlar çeşitli sebeplerle yer değiştirdiler ve duracak [...]